2-dars · Dars qoʻllanmasi
Word Order: Subject, Verb, Object
Salom, aziz oʻquvchim!
Salom! Oʻzbek tilida feʼlni odatda oxiriga qoʻyamiz: “Men kitob oʻqiyman.” Soʻzma-soʻz bu “I book read” boʻladi. Ingliz tili bunday ishlamaydi.
Ingliz gapining qatʼiy tartibi bor: avval ega (kim), keyin kesim (nima qiladi), keyin toʻldiruvchi (nimani). “I read books.” Tartibni oʻzgartirsangiz, maʼno oʻzgaradi yoki gap buziladi.
Bugun shu tartibni va kichik qoʻshimchalar oʻrnini oʻrganasiz: always va often, very much, at home, every day. Imtihonchilar soʻz tartibini Writing va Speakingda darhol sezadi, shuning uchun bu dars tez foyda beradi.
Mashqlarda koʻrishguncha,Oʻqituvchingiz
Brauzeringizda inglizcha ovoz yoʻq, shuning uchun tinglash tugmalari yashirilgan. Hammasi sahifada yozilgan.
Ingliz tilidagi tartib
Koʻp ingliz gaplari bitta qolipga boʻysunadi. Uni bir marta oʻrganing va hamma joyda ishlating.
1-qadam
Ega + Kesim + Toʻldiruvchi
Ega ishni bajaradi, kesim — ishning oʻzi, toʻldiruvchi ishni qabul qiladi. Kesim oxirida emas, ikkinchi oʻrinda keladi.
- She reads books.
- The students passed the exam.
- Our teacher explains the rules.
2-qadam
Keyin joy, keyin vaqt
Toʻldiruvchidan keyin: qayerda, keyin qachon. Vaqt iborasi gap boshida ham kelishi mumkin.
- We met Ali at the library yesterday.
- Yesterday we met Ali.
3-qadam
Sifat otdan oldin
Sifat otdan oldin keladi, oʻzbek tilidagidek: a red car, an important exam.
- She bought a new laptop.
- It is an important exam.
Esda tuting!
Ega → Kesim → Toʻldiruvchi → Joy → Vaqt. Kesim bilan toʻldiruvchi orasiga hech narsa qoʻymang.
Ravishlar qayerga qoʻyiladi?
Qisqa ravishlarning oʻz joyi bor. Bu uch qoida koʻp gaplarni qamrab oladi.
Qanchalik tez-tez
Asosiy feʼldan oldin
always, usually, often, sometimes, never asosiy feʼldan oldin keladi.
- I often visit my grandparents.
- She never drinks coffee.
be bilan
am / is / are dan keyin
be feʼli bilan ravish undan keyin keladi.
- He is always late.
- They are usually busy.
Qanchalik, qanday
Toʻldiruvchidan keyin
very much, very well, carefully toʻldiruvchidan keyin keladi, hech qachon kesim bilan toʻldiruvchi orasiga emas.
- I like football very much.
- She speaks English very well.
Har kuni tuzatadigan xatolarim
Xato: I English study every day.Toʻgʻri: I study English every day.
Kesim ikkinchi oʻrinda, toʻldiruvchidan oldin keladi.
Xato: I like very much football.Toʻgʻri: I like football very much.
Kesim va toʻldiruvchi orasiga hech narsa qoʻyilmaydi.
Xato: She always is late.Toʻgʻri: She is always late.
be bilan ravish feʼldan keyin keladi.
Xato: We go every day to school.Toʻgʻri: We go to school every day.
Avval joy, keyin vaqt.
Oʻqituvchingizdan eslatma
Bularning koʻpi oʻzbek tilidagi soʻz tartibidan keladi. Har birini toʻgʻri tartibda ovoz chiqarib oʻqing.
Speaking imtihonida
- Examiner
What do you usually do at weekends?
- Laylo
I usually meet my friends in the city centre on Saturday. On Sunday I always help my mother at home.
- Examiner
Do you like sport?
- Laylo
Yes, I like tennis very much. I play it at the sports centre twice a week.
Har bir gap bir xil qolipda: kim, nima qiladi, nimani, qayerda, qachon. Aniq tartib sizni ravon qiladi.
Oʻzingizni tekshiring
Tartiblang: football / I / play / on Sundays.
“Often” qayerga qoʻyiladi? She ___ is ___ tired.
Tuzating: I speak well English.
Endi navbat sizda!
8 ta qisqa qism, har biri oldingisidan biroz qiyinroq. Shoshilmang: xato qilib oʻrganamiz.
— Oʻqituvchingiz