7-dars · Dars qoʻllanmasi
Ten Mistakes Uzbek Learners Make
Salom, aziz oʻquvchim!
Salom! Men koʻp yillardan beri oʻzbek oʻquvchilariga ingliz tilidan dars beraman va bir xil oʻnta xatoni qayta-qayta koʻraman. Ular tasodifiy emas. Deyarli hammasi oʻzbek yoki rus tili grammatikasidan keladi.
Masalan, oʻzbek tilida “u” ham he, ham she degani, shuning uchun oʻquvchilar ularni aralashtirib yuboradi. Oʻzbek tilida a yoki an yoʻq, shuning uchun ular unutiladi. “Men roziman” “I am agree”ga oʻxshab eshitiladi, shuning uchun shunday deyishadi.
Yaxshi xabar: oʻnta xato — qisqa roʻyxat. Ularni tuzatsangiz, imtihonchilar darhol sezadi, chunki aynan shu xatolar oʻquvchilarni grammatikadan 4 yoki 5 ballda ushlab turadi. Keling, ularni birma-bir tuzatamiz.
Mashqlarda koʻrishguncha,Oʻqituvchingiz
Brauzeringizda inglizcha ovoz yoʻq, shuning uchun tinglash tugmalari yashirilgan. Hammasi sahifada yozilgan.
1–5-xatolar
Xato: 1. I am agree with you.Toʻgʻri: I agree with you.
agree — sifat emas, feʼl. am kerak emas. Inkor: I don’t agree.
Xato: 2. My mother is a teacher. He works at a school.Toʻgʻri: My mother is a teacher. She works at a school.
Oʻzbekcha “u” = he (erkak) yoki she (ayol). Kimni nazarda tutayotganingizni tekshiring.
Xato: 3. I am student.Toʻgʻri: I am a student.
Bitta shaxs yoki narsa (sanaladigan birlik) a yoki an talab qiladi: a student, an engineer.
Xato: 4. She gave me some useful informations.Toʻgʻri: She gave me some useful information.
information, advice, homework, furniture, news: -s yoʻq, a / an yoʻq.
Xato: 5. My brother go to university.Toʻgʻri: My brother goes to university.
Present simpleda he / she / it → feʼl + -s.
Oʻqituvchingizdan eslatma
Notoʻgʻri gapni oʻqing, keyin toʻgʻrisini uch marta ovoz chiqarib ayting.
6–10-xatolar
Xato: 6. I have twenty years.Toʻgʻri: I am twenty (years old).
Ingliz tilida yosh uchun have emas, be ishlatiladi.
Xato: 7. I very like football.Toʻgʻri: I really like football. / I like football very much.
“very” feʼldan oldin kelmaydi. really ishlating yoki oxirida very much.
Xato: 8. I listen music. Can you explain me? Let’s discuss about it.Toʻgʻri: I listen to music. Can you explain it to me? Let’s discuss it.
listen to, explain something to someone, discuss (about yoʻq).
Xato: 9. Where you live? I didn’t went.Toʻgʻri: Where do you live? I didn’t go.
Savollarga do / does / did kerak. did va didn’t dan keyin → asosiy feʼl.
Xato: 10. This book is more better.Toʻgʻri: This book is better.
better allaqachon qiyosiy daraja. Hech qachon more + -er emas.
Bu xatolar nega yuz beradi
Sababini bilish xatoni qilmasdan oldin sezishga yordam beradi.
Oʻzbek tilidan
Soʻzma-soʻz tarjima qilish
“Men roziman” → “I am agree”. “U oʻqituvchi” → “He / she teacher”. Oʻzbekcha soʻzlar bilan emas, inglizcha qoliplar bilan oʻylang.
- I agree.
- She is a teacher.
Rus tilidan
“Informations”, “advices”
Baʼzi soʻzlar rus tilida sanaladi, ingliz tilida esa sanalmaydi.
- some information
- a piece of advice
Kichik soʻzlar
a, an, -s, do
Oʻzbek tilida a / an va savollardagi do yoʻq, shuning uchun bu kichik soʻzlar tushib qoladi. Imtihonchilar ularning yoʻqligini darhol eshitadi.
- Do you like it?
- He works in a bank.
Esda tuting!
Gapirish yoki yozishdan oldin besh narsani tekshiring: agree (am yoʻq), he / she, a / an, -s, did + asosiy feʼl.
Oʻzingizni tekshiring
Tuzating: I am not agree with this idea.
Tuzating: My sister has seventeen years.
Tuzating: Can you give me an advice?
Endi navbat sizda!
8 ta qisqa qism, har biri oldingisidan biroz qiyinroq. Shoshilmang: xato qilib oʻrganamiz.
— Oʻqituvchingiz