3-dars · Dars qoʻllanmasi
Question Forms and Word Order
Salom, aziz oʻquvchim!
Salom, aziz oʻquvchim!
IELTS Speaking imtihoni savollar bilan boshlanadi: Where are you from? Do you work or are you a student? What do you like about your hometown? Yaxshi javob berish uchun ularni tez tushunishingiz kerak. Hayotda esa oʻzingiz ham savol berishingiz kerak.
Oʻzbek tilida koʻpincha shunchaki -mi qoʻshib savol tuzamiz, soʻzlar esa oʻz joyida qolishi mumkin. Ingliz tili qatʼiy: savoldagi soʻzlar doim bir xil tartibda keladi. Bugun bu tartibni bitta oson soʻz — QWASI bilan oʻrganasiz. Bu darsdan keyin savollaringiz tabiiy va toʻgʻri eshitiladi.
Mashqlarda koʻrishguncha,Oʻqituvchingiz
Brauzeringizda inglizcha ovoz yoʻq, shuning uchun tinglash tugmalari yashirilgan. Hammasi sahifada yozilgan.
Be va do bilan savollar
Avval aniqlang: gapda am, is yoki are bormi yoki boshqa feʼl bormi?
1-qoida
Be bilan savollar
am, is yoki are ni egadan oldinga oʻtkazing: She is a student. → Is she a student?
- Is she a student?(U talabami?)
- Are you from Samarkand?(Siz Samarqanddanmisiz?)
2-qoida
Do va does bilan savollar
Boshqa har qanday feʼl uchun egadan oldin do yoki does kerak, feʼl esa -s ni yoʻqotadi: He works. → Does he work?
- Do you live in a flat?(Kvartirada yashaysizmi?)
- Does he work on Saturdays?(U shanba kunlari ishlaydimi?)
3-qoida
Ha/yoʻq savollari va wh- savollari
Ha/yoʻq savoli yordamchi feʼl bilan boshlanadi: Do, Does, Is, Are. Wh- savolida esa soʻroq soʻzi birinchi keladi: What, Where, When…
- Do you like music? Yes, I do.(Musiqani yoqtirasizmi? Ha, yoqtiraman.)
- What music do you like? Pop music.(Qanday musiqani yoqtirasiz? Pop musiqani.)
4-qoida
Predlog oxiriga qoʻyiladi
Savollarda from, with, at kabi kichik soʻzlar odatda oxirida keladi: Where are you from? (“From where are you?” emas)
- Where are you from?(Qayerdansiz?)
- Who do you live with?(Kim bilan yashaysiz?)
Esda tuting!
Gapda am, is yoki are bormi? Uni egadan oldinga oʻtkazing. Boshqa feʼl boʻlsa — do yoki does qoʻshing.
QWASI: savoldagi soʻz tartibi
Koʻp savollar bir xil tartibga amal qiladi. QWASI soʻzini eslab qoling.
QW
Soʻroq soʻzi
What, where, when, who, why, how… U birinchi keladi. Ha/yoʻq savolida soʻroq soʻzi boʻlmaydi.
- Where do you live?(Qayerda yashaysiz?)
A
Yordamchi feʼl
do, does, am, is yoki are. U egadan oldin keladi.
- What does your father do?(Otangiz nima ish qiladi?)
S
Ega
Biz soʻrayotgan odam yoki narsa: you, your sister, the lesson.
- When does the lesson start?(Dars qachon boshlanadi?)
I
Infinitiv (asosiy feʼl)
Asosiy feʼl, -s va -ing siz: live, work, start. Be bilan I boʻlmaydi: Where is your school?
- How often do you play football?(Qanchalik tez-tez futbol oʻynaysiz?)
Esda tuting!
QW + A + S + I: Where + do + you + live? Be bilan: QW + be + S: Where + is + your school?
Soʻroq soʻzlari va ularning javoblari
Eshitish uchun har bir savolni bosing. Izohda qanday javob kerakligi koʻrsatilgan.
What do you do?
(Nima ish qilasiz?)
kasbingiz: Nima ish qilasiz?
Where do you live?
(Qayerda yashaysiz?)
joy: Qayerda yashaysiz?
When do you study?
(Qachon dars qilasiz?)
vaqt: Qachon dars qilasiz?
Who do you live with?
(Kim bilan yashaysiz?)
shaxs: Kim bilan yashaysiz?
Why do you learn English?
(Nega ingliz tilini oʻrganasiz?)
sabab: Nega ingliz tilini oʻrganasiz?
How do you get to school?
(Maktabga qanday borasiz?)
usul: Maktabga qanday borasiz?
How often do you go to the gym?
(Sport zaliga qanchalik tez-tez borasiz?)
necha marta: Sport zaliga qanchalik tez-tez borasiz?
How many brothers do you have?
(Nechta aka-ukangiz bor?)
son: Nechta aka-ukangiz bor?
How long is the lesson?
(Dars qancha davom etadi?)
qancha vaqt: Dars qancha davom etadi?
Which bus do you take?
(Qaysi avtobusga chiqasiz?)
bir nechtasidan bittasi: Qaysi avtobusga chiqasiz?
Oʻqituvchingizdan eslatma
Whose? (= “kimniki?”) keyingi darsda.
IELTS Speaking 1-qism: birinchi savollar
Imtihonchi va Sardorni tinglang. Har bir savoldagi soʻzlar tartibiga qarang.
- Examiner
Good morning. Can you tell me your full name, please?
- Sardor
Yes, of course. My name is Sardor Karimov.
- Examiner
Where are you from, Sardor?
- Sardor
I’m from Namangan, in the Fergana Valley.
- Examiner
Do you work or are you a student?(Ishlaysizmi yoki talabamisiz?)
- Sardor
I’m a student. I study medicine in Tashkent.
- Examiner
What do you like about your hometown?(Tugʻilgan shahringizning nimasi sizga yoqadi?)
- Sardor
I like the people. They’re very friendly, and the food is great.
- Examiner
How often do you go back there?
- Sardor
About once a month, usually at the weekend.
Har bir savol QWASI tartibida: Where + are + you…? What + do + you + like…? How often + do + you + go…? Sardor esa bitta soʻz bilan emas, toʻliq javob beradi.
Har kuni eshitadigan xatolarim
Oʻzbek tilida savol koʻpincha oddiy gap tartibida boʻladi. Ingliz tilida esa tartib oʻzgaradi.
Xato: Where you are from?Toʻgʻri: Where are you from?(Qayerdansiz?)
Savolda be egadan oldin keladi.
Xato: What you do?Toʻgʻri: What do you do?(Nima ish qilasiz?)
Bu yerda do — asosiy feʼl, lekin savolga baribir yordamchi do kerak: What + do + you + do?
Xato: Where does he lives?Toʻgʻri: Where does he live?
Does dan keyin feʼlga -s qoʻshilmaydi.
Xato: Are you like football?Toʻgʻri: Do you like football?
Like — feʼl, shuning uchun are emas, do ishlatiladi.
Xato: From where are you?Toʻgʻri: Where are you from?(Qayerdansiz?)
Savollarda from oxiriga qoʻyiladi.
Xato: With who do you live?Toʻgʻri: Who do you live with?(Kim bilan yashaysiz?)
Ogʻzaki nutqda with oxiriga qoʻyiladi.
Xato: How much brothers do you have?Toʻgʻri: How many brothers do you have?(Nechta aka-ukangiz bor?)
Sanaladigan narsalar bilan how many ishlatiladi: brothers, books, people.
Oʻzingizni tekshiring
Soʻzlarni tartibga qoʻying: you / where / live / do
Tuzating: What does she likes?
Be mi yoki do mi? ___ you a student?
Qaysi soʻroq soʻzi sababni soʻraydi?
Endi navbat sizda!
6 ta qisqa qism, har biri oldingisidan biroz qiyinroq. Shoshilmang: xato qilib oʻrganamiz.
— Oʻqituvchingiz